KỶ NIỆM 950 NĂM QUỐC TỬ GIÁM - QUỐC HỌC VIỆT NAM (1076 - 2026): PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG HIẾU HỌC, TÔN VINH HIỀN TÀI VÌ TƯƠNG LAI ĐẤT NƯỚC

Năm 2026, đất nước ta long trọng kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076 - 2026), một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử giáo dục, văn hóa và trí tuệ dân tộc. Đây không chỉ là dịp để ôn lại truyền thống hiếu học vẻ vang của cha ông mà còn góp phần khơi dậy tinh thần học tập, sáng tạo, khát vọng cống hiến của mỗi người Việt Nam trong thời kỳ mới. 

Quốc Tử Giám - Trường đại học đầu tiên của Việt Nam

Năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập tại kinh đô Thăng Long, đánh dấu sự ra đời của nền giáo dục quốc gia có tổ chức. Cùng với Văn Miếu được xây dựng năm 1070 và khoa thi Nho học đầu tiên được tổ chức năm 1075, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng cho sự coi trọng giáo dục, trọng dụng nhân tài của dân tộc Việt Nam từ rất sớm.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, Quốc Tử Giám không chỉ là nơi đào tạo nhiều thế hệ trí thức, hiền tài cho đất nước mà còn là trung tâm lưu giữ những giá trị văn hóa, giáo dục và học thuật tiêu biểu của dân tộc. Những danh nhân như Chu Văn An, Ngô Sĩ Liên, Lê Quý Đôn, Lương Thế Vinh đã góp phần làm rạng danh truyền thống khoa bảng Việt Nam.

"Hiền tài là nguyên khí của quốc gia"

Một trong những giá trị nổi bật được lưu truyền từ Quốc Tử Giám là tư tưởng "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" do Thân Nhân Trung khẳng định trong bài ký đề danh Tiến sĩ khoa Nhâm Tuất năm 1442. Tư tưởng đó nhấn mạnh vai trò quyết định của nhân tài đối với sự hưng thịnh và phát triển bền vững của đất nước.

Ngày nay, giá trị ấy vẫn mang tính thời sự sâu sắc. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và cách mạng khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài tiếp tục là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh.

Phát huy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo

Lịch sử Quốc Tử Giám cũng phản ánh sinh động truyền thống hiếu học và tinh thần vượt khó vươn lên bằng tri thức của người Việt Nam. Từ gia đình, dòng họ, làng xã đến quốc gia, việc học luôn được xem là con đường quan trọng để hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội.

Bên cạnh đó, đạo lý "tôn sư trọng đạo" được gìn giữ và phát huy qua nhiều thế hệ. Hình ảnh nhà giáo mẫu mực Chu Văn An với học vấn uyên bác, nhân cách thanh cao, tận tụy vì sự nghiệp giáo dục là biểu tượng cho truyền thống tốt đẹp của dân tộc. 

Trong giai đoạn hiện nay, mỗi cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và người dân cần tiếp tục đề cao tinh thần học tập suốt đời, trung thực trong học tập và nghiên cứu, không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, góp phần xây dựng xã hội học tập và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bảo tồn và lan tỏa giá trị di sản Quốc Tử Giám

Không chỉ là một di tích lịch sử - văn hóa đặc biệt của Thủ đô Hà Nội, Văn Miếu - Quốc Tử Giám còn là biểu tượng của nền văn hiến Việt Nam. Hệ thống 82 bia Tiến sĩ được UNESCO ghi danh vào Danh mục Ký ức thế giới, khẳng định giá trị lịch sử, giáo dục và văn hóa to lớn của di sản này đối với nhân loại.

Việc bảo tồn, phát huy giá trị của Văn Miếu - Quốc Tử Giám cần được gắn với giáo dục truyền thống, tuyên truyền lịch sử dân tộc, ứng dụng công nghệ số trong quảng bá di sản, góp phần nâng cao nhận thức của thế hệ trẻ về vai trò của tri thức, đạo học và trách nhiệm đối với Tổ quốc.

Khơi dậy khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ

Kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam là dịp để mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, thêm tự hào về truyền thống hiếu học của dân tộc; từ đó nuôi dưỡng ý chí tự học, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên.

Mỗi học sinh, sinh viên, đoàn viên thanh niên cần chủ động tiếp cận tri thức mới, rèn luyện đạo đức, kỹ năng sống, ngoại ngữ và năng lực số; phát huy tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng cống hiến trí tuệ và sức trẻ cho sự nghiệp xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Tải về máy: document (3).pdf