Thực
hiện các văn bản chỉ đạo của Bộ Y tế và Ủy ban nhân dân tỉnh về việc tăng cường
giám sát, chủ động phòng, chống bệnh do vi rút Nipah;
theo thông tin của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Bệnh do vi rút Nipah là bệnh
truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng lây truyền qua nhiều hình thức khác nhau,
bao gồm lây truyền từ động vật sang người thông qua tiếp xúc hoặc sử dụng thực
phẩm bị nhiễm vi rút, đặc biệt là các loại quả và sản phẩm từ quả có nhiễm nước
tiểu hoặc nước bọt của loài dơi ăn quả mang vi rút; đồng thời bệnh cũng có thể
lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch
bài tiết của người bệnh. Thời gian ủ bệnh của bệnh do vi rút Nipah thường từ
4 đến 14 ngày; bệnh có thể diễn biến từ nhẹ đến nặng, trong nhiều trường hợp có
thể tiến triển nhanh thành viêm đường hô hấp cấp tính nặng hoặc viêm não cấp
trong vòng 24 đến 48 giờ, với tỷ lệ tử vong chung toàn cầu được ghi nhận dao
động từ khoảng 40% đến 75%. Hiện nay, bệnh do vi rút Nipah chưa có vắc xin
phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo thông tin từ Cục
Phòng bệnh - Bộ Y tế, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/01/2026, Ấn Độ đã ghi nhận
05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah (trong đó có 02 trường hợp có
xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal. Tại Việt Nam,
bệnh do vi rút Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định của
Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm và cho đến nay chưa ghi nhận trường hợp mắc
bệnh trên phạm vi cả nước.
Trước nguy cơ bệnh do vi
rút Nipah có thể xâm nhập trong bối cảnh nhu cầu giao lưu, đi lại, tập trung
đông người gia tăng, nhằm chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, phát hiện sớm và
xử lý kịp thời, không để phát sinh ca bệnh trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, Sở Y tế
đề nghị các sở, ban, ngành, địa phương và yêu cầu các đơn vị y tế công lập và
ngoài công lập trên địa bàn tỉnh nghiêm túc triển khai thực hiện các nội dung
sau:
1. Các đơn vị y tế tăng
cường giám sát chặt chẽ tình hình bệnh truyền nhiễm tại cộng đồng và tại các cơ
sở khám bệnh, chữa bệnh; đặc biệt chú trọng giám sát, phát hiện sớm các trường
hợp có biểu hiện viêm não và suy hô hấp cấp tính kèm theo yếu tố dịch tễ liên
quan đến bệnh do vi rút Nipah như đi - đến - về từ các quốc gia, khu vực đang
ghi nhận ca bệnh, tiếp xúc với trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh. Khi
phát hiện trường hợp nghi ngờ, kịp thời phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh
tật tỉnh trong điều tra dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm nhằm đánh giá nguy cơ và
triển khai các biện pháp đáp ứng phù hợp.
2. Các cơ sở khám bệnh, chữa
bệnh trong và ngoài công lập thực hiện việc điều tra, khai thác đầy đủ tiền sử
dịch tễ đi - đến - về từ vùng có dịch đối với 100% trường hợp có biểu hiện nghi
ngờ mắc bệnh, bao gồm các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau
họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật; chủ động bố trí khu vực cách ly cần
thiết; chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác cấp
cứu, theo dõi, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn trong tình huống ghi nhận trường
hợp nghi ngờ.
3. Trung tâm Kiểm soát bệnh
tật tỉnh Đắk Lắk theo dõi sát diễn biến tình hình bệnh do vi rút Nipah trong
nước và trên thế giới; chủ động tham mưu Sở Y tế báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh
chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng ngừa, giám sát phù hợp với tình hình
thực tiễn; phối hợp với Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên trong việc lấy mẫu, xét
nghiệm khi ghi nhận trường hợp nghi ngờ trên địa bàn.
4. Giao Bệnh viện Đa khoa
vùng Tây Nguyên và Bệnh viện Đa khoa Phú Yên có trách nhiệm chủ động xây dựng,
cập nhật và tổ chức thực hiện phương án tiếp nhận, theo dõi, điều trị trường
hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh do vi rút Nipah; chuẩn bị sẵn sàng nhân
lực, cơ số thuốc, vật tư, trang thiết bị, đặc biệt là năng lực hồi sức tích
cực; bảo đảm thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn trong cơ sở y
tế. Ngoài ra, Các đơn vị y tế trong toàn ngành chủ động tổ chức cập nhật kiến
thức cho nhân viên y tế về giám sát, chẩn đoán, điều trị và các biện pháp kiểm
soát nhiễm khuẩn đối với bệnh do vi rút Nipah; thực hiện báo cáo đầy đủ, kịp
thời các trường hợp nghi mắc hoặc xác định mắc bệnh theo đúng quy định hiện
hành.
5. Đề nghị Ủy ban nhân dân
các xã, phường chỉ đạo các đơn vị trực thuộc, đặc biệt là Trạm Y tế, chuẩn bị
sẵn sàng đầy đủ các điều kiện đáp ứng phòng, chống bệnh truyền nhiễm nhóm A;
bảo đảm sẵn sàng các loại hóa chất khử khuẩn, trang bị phòng hộ cá nhân cho
nhân viên y tế tham gia công tác giám sát, xử lý ca bệnh nghi ngờ và các loại
vật tư, trang thiết bị cần thiết khác để kịp thời ứng phó trong trường hợp ghi
nhận ca bệnh xâm nhập trên địa bàn. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các cơ sở
y tế trong và ngoài công lập trên địa bàn tổ chức giám sát thường xuyên tình
hình bệnh truyền nhiễm; khi phát hiện trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút
Nipah, phải thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh để phối hợp
triển khai các biện pháp chuyên môn theo quy định.
6. Đề nghị các sở, ban,
ngành, địa phương và yêu cầu các đơn vị y tế công lập và ngoài công lập trên
địa bàn tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác thông
tin, truyền thông về nguy cơ xâm nhập bệnh do vi rút Nipah và các biện pháp
phòng bệnh theo khuyến cáo của ngành Y tế để người dân hiểu đúng, chủ động thực
hiện các biện pháp tự bảo vệ sức khỏe, không chủ quan nhưng không hoang mang; hướng
dẫn người dân hạn chế đi đến các khu vực đang ghi nhận ca bệnh nếu không thực
sự cần thiết, theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày kể từ khi đi - đến - về từ
vùng có dịch và chủ động khai báo y tế khi có các triệu chứng nghi ngờ.
(Đính kèm Khuyến cáo Phòng, chống bệnh do vi rút Nipah
của Sở Y tế)
---------------------------
PHỤ LỤC
KHUYẾN CÁO PHÒNG, CHỐNG BỆNH
DO VI RÚT NIPAH
1. Người dân hạn chế
đi đến các khu vực đang ghi nhận dịch bệnh do vi rút Nipah nếu không thực sự
cần thiết. Trường hợp bắt buộc phải đi, đến hoặc trở về từ các quốc gia, khu
vực đang có dịch cần chủ động theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe của bản
thân trong vòng 14 ngày kể từ ngày rời khỏi vùng có dịch. Trong thời gian theo
dõi, nếu xuất hiện một trong các triệu chứng nghi ngờ như sốt, đau đầu, đau cơ,
nôn, chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, lú lẫn hoặc co giật, người dân cần
đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được khám, tư vấn và xử trí kịp thời; đồng thời
chủ động thông báo đầy đủ tiền sử đi lại, tiếp xúc của bản thân cho nhân viên y
tế để phục vụ công tác đánh giá nguy cơ và theo dõi sức khỏe.
2. Thực hiện nghiêm
các biện pháp vệ sinh cá nhân nhằm phòng, chống bệnh truyền nhiễm nói chung và
bệnh do vi rút Nipah nói riêng; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung
dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và sau khi tiếp xúc
với động vật, môi trường có nguy cơ. Giữ gìn vệ sinh thân thể, nhà ở và khu vực
sinh hoạt xung quanh, góp phần hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây
bệnh.
3. Bảo đảm an toàn
thực phẩm trong ăn uống hằng ngày; thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch và gọt
vỏ trái cây trước khi sử dụng; không ăn hoặc uống các loại thực phẩm, đồ uống
không rõ nguồn gốc, có nguy cơ bị ô nhiễm từ động vật. Tuyệt đối không sử dụng
các loại thực phẩm, đồ uống có khả năng bị nhiễm nước tiểu, nước bọt hoặc dịch
tiết của động vật, đặc biệt là từ dơi ăn quả.
4. Hạn chế tối đa
việc tiếp xúc trực tiếp với các loài động vật có nguy cơ mang mầm bệnh, nhất là
dơi ăn quả và các loài động vật hoang dã. Trường hợp phải chăm sóc, nuôi dưỡng,
giết mổ hoặc xử lý động vật, người dân cần sử dụng đầy đủ các phương tiện bảo
hộ cá nhân như găng tay, khẩu trang, quần áo bảo hộ và thực hiện vệ sinh tay,
khử khuẩn sau khi tiếp xúc để bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.
5. Hạn chế tiếp xúc
gần với người nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh do vi rút Nipah; không dùng chung
đồ dùng cá nhân với người có triệu chứng nghi ngờ. Đối với người chăm sóc người
bệnh, cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân theo hướng dẫn của cơ
quan y tế, tuân thủ nghiêm các quy định về vệ sinh, khử khuẩn nhằm bảo vệ sức
khỏe của bản thân và những người xung quanh./.